الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
173
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
شيخ ابو الحسن على بن عبد اللّه وى فاضلى عالم و محدث بوده و از پدرش روايت مىكرده و از چگونگى روزگارش اطلاعى ندارم . سيد هبة اللّه بن ابو محمد حسن موسوى در كتاب المجموع الرائق من ازهار الحدائق از كتابى كه به خط سيد بن طاوس بوده و در كتابخانهء يكى از نوادگان ابن طاوس وجود داشته در سند حديث پارهاى از ملاحم و اتفاقات كه از حضرت مولى على عليه السّلام نقل شده ، او را چنين توصيف كرده است : الشيخ الامام الزاهد العابد . . . و ممكن است مترجم حاضر همان شيخ ابو الحسن على بن عبد اللّه بن ابى منصور باشد كه ذيلا نام برده مىشود و به حقيقت نزديكتر آن است كه مترجم حاضر از مشايخ صدوق يا شيخ مفيد بوده باشد و در آينده هم به اين حقيقت اشاره خواهد شد . شيخ ابو الحسن على بن عبد اللّه بن ابى منصور رازى شيخ منتجب الدّين در فهرست مىنويسد : وى فقيهى محدث و صالح بود . « * » مؤلف گويد : از نظر من چنان است كه اين شخص با محدث بالا شيخ ابو الحسن على بن عبد اللّه يادشده يكى بوده باشد . سيد زاهد تاج الدّين على بن عبد اللّه بن احمد بن حمزه جعفرى شيخ منتجب الدّين در فهرست مىنويسد : وى دانشمندى متعبد بوده است .
--> ( * ) كلمهء صالح اگر چه بهمعناى شايسته است و در اين كتاب هم تحت عنوان اشخاص بسيار آورده شده است در عين حال آن را براى عدالت تقريبى و صلاحيت فردى به كار مىبرند شهيد ثانى در درايه در باب الفاظ مستعملهء در جرح و تعديل راوى مىنويسد صالح از امور نسبى است و به كسى گفته مىشود كه از ديگرى صلاحيتش بيشتر باشد چنانچه موثق نسبت به ضعيف و حسن نسبت بمادونش كه موثق است صلاحيتش زيادتر است - م .